Het openbaar vervoer in Gelderland, de visie van Margot Otten
In Nederland is het openbaar vervoer een onderwerp van discussie. Het kost de overheid te veel om het in stand te houden, kaartjes zijn te duur en de OV-Chipkaart werkt niet altijd. Busmaatschappijen, spoorwegen en kleine en grote veerpondjes zijn door de kosten weg bezuinigd en opgedoekt. Het inzetten van kleinere bussen in de plattelandsgebieden, heeft de kosten vermindert, maar nog steeds moet er geld bij.
Dat de overheid geld besteed aan openbaar vervoer is daarmee onderwerp van discussie.
Argumenten om verder te bezuinigen komen vooral neer op: Het kost te veel. Daarbij wordt maar beperkt gekeken naar wat het oplevert. Maar waar gaat het nu echt over?
Waar het eigenlijke knelpunt zit, is dat degenen die beslissen over openbaar vervoer, er geen gebruik van maken. De overheid in Den Haag verplaatst zichzelf door middel van de eigen auto of de dienstauto. Zij kunnen dat ook betalen. Soms gaan de bestuurders in Den Haag met de fiets, maar dat is vooral in verkiezingstijd om stemmen te winnen.
De mensen die beslissen over wat het OV kosten mag, zijn dus niet afhankelijk van het openbaar vervoer. Ze gebruiken het niet.
In de praktijk is het zo, dat als je ergens geen gebruik van maakt, het weg kan. Dit is typisch een menselijke reactie. Iedereen doet dat. Kijk maar hoe je je huis opruimt. Wat je al 2 jaar niet hebt gebruikt, gooi je weg.
En hier zit een wezenlijk punt voor de beslissers in Den Haag om te bezuinigen op het openbaar vervoer. Ze maken er zelf geen of amper gebruik van.
Gevolgen van bezuinigingen op openbaar vervoer.
Het eerste directe gevolg is dat de prijs van het kaartje opnieuw omhoog gaat. Dus voor de mensen die het OV gebruiken, wordt het interessanter om een auto aan te schaffen en voor eigen vervoer te zorgen. Omdat het goedkoper wordt dan het OV.
Natuurlijk kost een eigen auto een investering, maar die betaald zich terug door de vrijheid van het niet hoeven opletten op de vertrektijden van bus en trein. Plus dat je overal heen kunt, waar de bus en trein niet stoppen.
Door de prijsverhogingen van de afgelopen 30 jaar in het openbaar vervoer, is het aantal auto's in Nederland meer dan 3 x zoveel geworden. Als mensen samen reizen is het openbaar vervoer als snel duurder dan de eigen auto. Met alle files, spitsproblemen en ongelukken van dien.
Meer asfalt is geen oplossing.
Een aantal politieke partijen wil het fileprobleem oplossen door meer asfalt in de provincie neer te leggen. Hiermee wordt de landelijke lijn vanuit Den Haag gevolgd. Onder de noemer vergroting van de mobiliteit en doorstroming rechtvaardigt men de vergroting van het probleem. Want kijk naar de Woeste Hoeve.
Vroeger x96 jaren geleden x96 was het een eenvoudige 2-baans weg, die Arnhem met Apeldoorn verbond en die voldeed prima. Tot er onder Arnhem een snelweg (A50) werd aangelegd en boven Apeldoorn de A1. Het gevolg daarvan was, dat iedereen met een auto de kortste weg nam tussen die twee snelwegen. Want dat schoot zo lekker op. Met tot gevolg dat de 2-baans weg over de Woeste Hoeve, ineens veel meer werd gebruikt.
En dus kwam men tot de conclusie, dat de weg over de Woeste Hoeve moest worden verbreed voor de doorstroming. Het was er altijd file.
Dus werd er besloten om x96 ondanks bezwaren over het doorbreken van het natuurgebied, wat gecompenseerd werd met de bouw van ecoducten x96 de weg te vergroten tot een 2 baans snelweg.
En hxe9, dacht de Nederlander, toen de weg klaar was, x93dat schiet lekker op.x94 Dus gingen we meer gebruik maken van de verbinding tussen Arnhem en Apeldoorn. En omdat er toch een goede wegverbinding is, is het ook geen probleem om in Arnhem te gaan werken, terwijl je in Apeldoorn woont. Nu dachten een heleboel mensen er zo over, namen de auto en x85………. stonden samen gezellig in de file.
De conclusie is, dat een goede wegverbinding zorgt voor meer autoverkeer.
Afin, op de A50 stond dus file. En dat was vooral in de spits, waarbij de snelheids- begrenzers op vrachtauto's zorgden voor langzame inhaal acties. De inhalende vervoerders zorgden voor allerlei verstoppingen in de doorstroming, kregen de schuld van overheidsbeleid en de daarmee samenhangende gevaarlijke situaties.
Dit werd opgelost door te besluiten dat tijdens de spits de vrachtauto's niet langer mochten inhalen. En de doorstroming was opnieuw x96 tijdelijk x96 verbeterd.
Daardoor besloten meer mensen de weg over de woeste Hoeve te gebruiken, kwam er aansluiting met Duitsland, werd de wegverbinding beter en x85….. stonden er weer meer files.
De Nederlandse politiek vond het probleem met de doorstroming op de Woeste Hoeve x96 inmiddels omgedoopt tot A 50 x96 groot genoeg om maatregelen te nemen. En wat deed men? De weg kreeg een spitsstrook en een signalering. Met opnieuw het gevolg, dat men sneller van Arnhem naar Apeldoorn kon, en omgekeerd. En daarmee opnieuw x96 het blijkt erg lastig om te leren dat dit niet de oplossing is x96 files. Ook deze oplossing bleek maar tijdelijk te werken.
Nu mag men, als men op korte termijn kijkt, concluderen dat meer asfalt de oplossing is. Maar zodra we over langere termijn gaan kijken, blijkt deze oplossing geen oplossing. Het lijkt er eerder op dat het fileprobleem in versterkte mate terugkeert, zodra het wordt opgelost met meer asfalt.
Noodzaak is dus om te zoeken naar mogelijkheden, die niet de verkeersdruk laten toenemen, maar deze verminderen. Goed, goedkoop en vlot openbaar vervoer is dan een degelijk alternatief. En dan alle vormen van openbaar vervoer: trein, bus, buurtbus, veerpont en de fiets.
Want als het openbaar vervoer betaalbaar is, is het niet zo erg dat je op de vertrektijden moet letten. Als de treinverbinding sneller is, laat je de auto makkelijker staan. Het verbeteren van fietsroutes zorgt al voor een vermindering van de auto-verkeersdruk. Kijk maar wat er gebeurd, zodra het slecht weer is. Dan zijn de files langer. Omdat mensen de fiets niet nemen, die ze wel nemen als het mooi weer is.
Fietsverkeer
Fietsen is gezond. En voor jongeren vaak de goedkoopste en snelste vorm van vervoer. In de binnensteden is de fiets vaak handiger en goedkoper dan de auto. Maar om met de fiets in de binnenstad te komen is vaak lastig. Fietsverbindingen zijn lang niet overal veilig. Bovendien is schoolgaande jeugd vaak meer bezig met om zich heen kijken dan met het verkeer om hen heen. De laatste jaren is er veel verbeterd. Maar we zijn er nog niet.
Zo zijn er veel bruggen tussen de rivieren, waar de fietsers niet overheen mogen. Die moeten kilometers om. De keus om dan toch maar met de auto in de file te gaan staan, is vaak snel gemaakt.
In rivierenland Gelderland zijn de afgelopen decennia de meeste kleinere fiets- en voetveren min of meer aan hun lot overgelaten. De laatste jaren heeft de provincie en een aantal gemeentes een kleine groep voetveren financieel ondersteund en geholpen in stand te houden.
In heel Nederland waren er ongeveer 54 van deze kleine, veelal particuliere veren. Een deel is verdwenen en een deel vaart alleen in de zomer. Enkelen zijn fulltime in bedrijf. Nu kost het onze gemeenschap relatief weinig om deze verbindingen dagelijks te laten varen. Zo'n 3 fulltime banen per veer.
Als we dat verrekenen met een werkloosheidsuitkering, dan kost het de gemeenschap zo'n 300.000 euro per jaar mxe9xe9r om de veren in stand te houden. (Een ww-uitkering kost de gemeenschap ook geld, alleen heeft het potje een andere sticker).
Dit is wel op voorwaarde dat de inkomsten van het veer gebruikt worden voor het onderhoud en er geen investeringen nodig zijn om ze te herstellen of opnieuw aan te schaffen. Mocht dat toch nodig zijn, dan hebben we daarvoor de NUON gelden ter beschikking.
Wat krijgen we er voor terug?
Om te beginnen veilige routes en wegen voor fietsers. Want als het veer geen auto's over kan zetten, nemen automobilisten die weg niet en komt de weg vrij voor fietsers, wandelaars en scootmobielers.
De oversteek verkort de fietsroute, en doordat de route korter is ben je sneller op de fiets dan met de auto. En passant neem je een stukje verbetering van je gezondheid mee en houd je geld over doordat je minder brandstof betaald. Belangrijk daarin is dat je niet hoeft te kijken of het veer dienst heeft, maar dat je erop kunt vertrouwen dat het veertje vaart. Een korte oversteek per fietsveer laat daarmee de balans bij woon-werk-verkeer vaker doorslaan naar de fiets.
Doordat er dan minder mensen met de auto gaan, verminderen de files en de milieuvervuiling.
Een spontaan bij-effect is dat de recreatie mogelijkheden worden vergroot. Ook voor dagjes-toeristen en mensen met kleine kinderen die nog moeten leren fietsen. Juist omdat het veer elke dag vaart, hoef je niet te besluiten op zondag te gaan, maar komt – in een maatschappij waar steeds meer mensen door de week vrij zijn x96 het door-de-weekse toerisme-in eigen-land beter op gang. Als het morgen mooi weer is, kun je besluiten te gaan, want het veertje vaart altijd. Niet uitzoeken waar je over kunt, niet je afvragen of de route opnieuw uitgestippeld moet worden, nee – gewoon gaan.
En omdat je vandaag kunt besluiten dat x93deze week eens een keertje te doenx94, heb je de mogelijkheid op mooi weer te wachten. Want het veertje vaart altijd.
De Woeste Hoeve x96 A50
Om van Arnhem naar Apeldoorn te gaan, of omgekeerd zijn er eigenlijk 2 mogelijkheden. U kunt met de snelbus lijn 91 of met de auto. Langs de snelweg en over dit stuk Veluwe zijn er geen verbindingen voor fietsverkeer. De lengte van de route is 16 kilometer. Een gezond iemand die redelijk vaak fietst, kan dat binnen 3 kwartier fietsen, een rustige fietser heeft iets meer dan een uur nodig. Dus is het best goed te doen.
Maar helaas, er is geen fietspad. Als je met de fiets wilt, dan moet je flink omfietsen.
En dat terwijl het terrein zich prima leent als fiets en wandelgebied. Dus ondanks dat de rijksoverheid x80 21 miljoen investeert in fietsroutes, krijgt fietsgebied bij uitstek de Veluwe, er niets van mee.
Er is geen alternatief voor de A50 voor fietsers. En zeker niet een korte. U kunt met de fiets zigzaggend over smalle paadjes langs de oostkant van de A50. Aan de westkant kunt u via Hoenderloo en de Krim. Maar vlak voor Arnhem moet u dan een flinke omweg maken. En dan moet u over gewone wegen, waar geen fietspad is, de vouwen u uit de broek worden gereden en heuvel op en heuvel af.
Terwijl tegelijk de kortste route door autoverkeer wordt gebruikt. Dat moedigt niemand aan om de fiets als alternatief voor de auto te nemen.
De situatie dat de fietsers om moeten, terwijl autoverkeer wel een korte route heeft, komt in Gelderland geregeld voor. Maar ook dat men met de trein flink om moet, terwijl de auto wel rechtdoor kan. Zo is er geen treinverbinding Arnhem en Apeldoorn. Ook niet tussen Kesteren en ???? Terwijl de rails tot aan de Rijn liggen. En dat aan beide kanten.
Sinds de treinbrug in de tweede wereld oorlog is opgeblazen, is de brug nooit opnieuw gebouwd. Terwijl de N233 aldaar dagelijks vast staat met auto's. Het herstel van de spoorbrug is een eenmalige investering, die een alternatief bied voor het autovervoer. Dus ook aan het verminderen van de verkeersdruk, minder vervuiling en daarmee minder files.
Een aantal grote partijen in Nederland neemt de optie van een spoorbrug niet eens serieus. Die houden vast aan de niet-werkende oplossing van meer asfalt en dus meer files.
En dan nog wat:
De minister wil de strippenkaart definitief afschaffen. Hiervoor in de plaats moet u een x93lidmaatschapskaartx94 kopen voor 5 euro. Want voor deze 5 euro krijgt u feitelijk niets terug.
U kunt er geen meter mee reizen, totdat u de kaart hebt geladen met een reis-tegoed.
Dus de minister maakt van het openbaar vervoer een soort verenigingsversvoer. Als u normaal met de auto gaat, en u heeft auto pech, kunt u geen kaartje meer kopen in de bus en kunt u dus niet mee. De term x93Openbaarx94 betekent voor iedereen toegankelijk. Maar dat gaat de minister afschaffen.
Zogenaamd om het openbaar vervoer veiliger te maken en vandalisten te kunnen weigeren. Gelooft u het? Ik niet, want een deel van de OV passen is anoniem. En daarmee af te geven aan iemand die de pas zelf niet op eigen naam kan kopen. Ook dat vind de minister niet x93veiligx94 en het beleid is er op gericht zo veel mogelijk OV kaarten op naam te krijgen met foto en al.
Persoonlijk vind ik dat hiermee mijn privacy in het geding komt. Want het is dan volledig controleerbaar, wanneer, waarheen en hoelang ik reis met het openbaar vervoer. Deze houding van de Haagse overheid is nergens voor nodig. De vandalen die men wil aanpakken, wonen vooral in de Randstad. En dus moet heel Nederland een deel van haar privacy opgeven en zich registreren om gebruik te maken van het x93voor-iedereen-toegankelijkex94 vervoer. Het zeggen is al een tegenstelling, dus de praktijk helemaal.
Voor mijn gevoel schiet de x93controle-dwangx94 van de rijksoverheid hier een beetje haar doel voorbij.
Afin, als ik besluit om met mijn kind te gaan winkelen en de bus neem, omdat dat met de strippenkaart even duur is als de betaling van alle parkeergelden, dan kan ik nu 1 strippenkaart kopen. Voor ons beiden.
Met de afschaffing van de strippenkaart, moet ik eerst 2 OV passen kopen voor 10 euro en dan nog een reis-tegoed. Hierdoor wordt de bus ineens dubbel zo duur! En neem ik de auto en betaal parkeergeld.
Dus de afschaffing van de strippenkaart bezorgt iedereen, die nog geen OV kaart heeft, direct extra kosten.
De belofte van de minister dat het openbaar vervoer niet duurder zou worden is een jaar na de verkiezingen al waardeloos gebleken. Mede omdat de strippenkaart zelf ook al een prijsverhoging heeft gehad. Men wil in Den Haag nu eenmaal graag dat iedereen zo'n OV pas koopt, dus moet dat wel goedkoper lijken. We blijven Nederlanders.
Het Ovx96systeem met de OV-pas hapert, kraakt en gammelt in de praktijk van alle kanten. De klachten zijn legio. Mensen blijken zomaar saldo te verliezen, heen en terugreizen over dezelfde weg verschillen in prijs, regelmatig doen de scan-apparaatjes in de bus het niet en met een geldige pas met reistegoed kan soms zomaar niet gereisd worden.
Daarnaast blijken er grote verschillen in prijs tussen de strippenkaart en de OV pas te zitten. Per saldo x96 zei de minister x96 zal het niet uitmaken. Per saldo zijn we als reizigers allemaal meer geld kwijt.
Ook de busmaatschappijen kost de OV-pas geld. Men moet 2 apparaatjes voor het scannen in elke bus plaatsen. Deze dingen blijken zeer gevoelig voor verstoringen en vallen regelmatig uit. Dan kan de bestuurder van de bus niet afrekenen met de reizigers en mag men gratis mee. Op de drukkere lijnen waar winst wordt gemaakt, betekent dit een verliespost voor de busmaatschappijen. Het nieuwe systeem werkt niet, maar de minister zet door, ze gaat wxe9l het oude, minder storing- en fraudegevoelige, praktische systeem van de strippenkaart afschaffen. Want dat is nu eenmaal afgesproken.
Dat de scan-apparaten erg veel onderhoud kosten, maakt het openbaar vervoer niet goedkoper. Want het openbaar vervoer in Nederland is geprivatiseerd en moet dus haar eigen broek ophouden. De busmaatschappijen en de NS moeten dus winst draaien.
Zoals destijds al voorspeld x96 toen men discussieerde over privatisering van busmaatschappijen en de NS x96 zou dit geen verbetering zijn van het openbaar vervoer. En dat is het ook niet. Het OV is minder betaalbaar dan 20 jaar geleden, de NS en busmaatschappijen houden nog steeds de hand op bij rijksoverheid en provincies. Niet-rendabele routes zijn vervallen en in veel kleinere dorpen en gemeentes komt de bus hooguit 1 keer per uur. Door de week dan. In het weekend minder. Als de bus er tenminste nog komt.
Hiermee wordt de leefbaarheid van de dorpen aangetast. Minder bereikbaar en minder toegankelijk. Vooral voor hen die geen auto kunnen betalen of gewoon geen rijbewijs (meer) hebben.
Men wordt gedwongen aangewezen op de auto, kan daarmee in x93de file parkerenx94 en we zijn terug bij het probleem van de files. Laten we het probleem eens oplossen op een wijze die kans van slagen heeft. Door het openbaar vervoer betaalbaar, regelmatig rijdend, bijna overal komend en sneller te maken. Want meer asfalt werkt niet.
De keuze is aan u op 2 maart aanstaande.
Dit opiniestuk is geschreven door Margot Otten, kandidaat voor DPS/De Groep van Bergen/De Groenen x96 lijst 11 van de provinciale staten verkiezingen in Gelderland.

